Χειμωνιάτικες προετοιμασίες για νέα σπορά αρωματικών φαρμακευτικών φυτών

Στο βιολογικά πιστοποιημένο χωράφι μας πρόκειται να σπείρουμε νέα βότανα, είτε από βιολογικά μοσχεύματα είτε από βιολογικά πιστοποιημένους σπόρους. Πριν αρχίσουν να βγαίνουν τα αγριόχορτα στρώνουμε γεωύφασμα, ώστε να αναπτυχθούν ταχύτερα και χωρίς ζιζάνια τα φυτά που θα σπείρουμε. Προκειμένου να "στερεώσουμε" το γεωύφασμα "καρφώνουμε" γαλβανιζέ χοντρό σύρμα σε σχήμα "Π", ώστε να το συγκρατεί από τον αέρα και να παραμένει σταθερό. Μερικές πέτρες από πάνω του εγγυώνται ακόμη περισσότερο την σταθερότητά του. Μερικά μεγαλωμένα και ανθεκτικά μοσχεύματα τα φυτεύουμε ήδη αφού δεν προβλέπονται ισχυρές παγωνιές από εδώ και πέρα

Παράλληλα δημιουργούμε νέα μοσχεύματα από βιολογικά μητρικά φυτά, όπως φασκόμηλο, δεντρολίβανο, λεβάντα, ρίγανη, τσάι βουνού, μαντζουράνα, ελίχρυσο, θρούμπι, δίκταμο, φλισκούνι. Προμηθευτήκαμε κατάλληλη βιολογική τύρφη και αντί για ορμόνη ριζοβολίας, "βουτάμε" τα νεαρά κλαδάκια  σε μείγμα μελιού με νερό. Το "νερόμελο" είναι ένας απλός, φυσικός και πολύ αποτελεσματικός τρόπος  για την πλούσια  ριζοβολία των μοσχευμάτων.

Προμηθευτήκαμε επίσης βιολογικούς σπόρους Αρτεμισίας, Μελισσόχορτου, Δυόσμου, Χαμομηλιού, Τσουκνίδας, Αχιλλέας και τις επόμενες μέρες που θα ανέβει η βραδινή θερμοκρασία θα προχωρήσουμε στην απευθείας σπορά τους στο χωράφι.

 

8η Γιορτή Οικολογικής Γεωργίας & Χειροτεχνίας, 20 με 22/09/2019

Η 8η Γιορτή Οικολογικής Γεωργίας και Χειροτεχνίας  θα γίνει στο πάρκο της Ν.Ελβετίας (Χαριλάου) στις 20, 21 και 22 Σεπτεμβρίου 2019 στη Θεσσαλονίκη. Φέτος η γιορτή είναι αφιερωμένη στη διάσωση των παραδοσιακών σπόρων. Στη γιορτή συμμετέχουν τράπεζες σπόρων από όλη την Ελλάδα (Πελίτι, Αττική Σποροφυλακή, Αιγίλοπας, Πελίτι Κοζάνης, Πελίτι Θεσσαλονίκης, Πελίτι Καστοριάς, Σπορίτες Ροδόπης), όπου μαζί με πάνω από 100 παραγωγούς και μεταποιητές, χειροτέχνες, ΚοινΣΕπ, οικολογικές - περιβαλλοντικές ομάδες, θα δωρίσουν παραδοσιακούς σπόρους στους επισκέπτες της γιορτής. Στο σύνδεσμό που ακολουθεί θα δείτε το αναλυτικό πρόγραμμα της γιορτής: http://oikogiortithessalonikis.blogspot.com/2019/09/8.html

Ο Βοτανόκηπος θα είναι εκεί. Την Κυριακή 22/09/2019 και ώρα 12:00-13.00 θα συμμετέχει στο Σεμινάριο για την καλλιέργεια και τις θεραπευτικές ιδιότητες των αρωματικών φαρμακευτικών φυτών με τους: Αγκαθίδη Γιώργο, Κουσίδη Δημήτρη και Σχίζα Ανδρέα, βιοκαλλιεργητές. Επίσης σε όλη την διάρκεια της Οικογιορτής θα συμμετέχουμε με την παραγωγή μας στην έκθεση με τα βιολογικά προϊόντα. Σας περιμένουμε!

Ανοιξιάτικες εργασίες

Η καλοκαιρία του Απριλίου βοήθησε την ανάπτυξη και την πρόωρη άνθηση του
φασκόμηλου, του θυμαριού, του κράταιγου και άλλων βοτάνων ακόμη και της
αχιλλέας. Τα φασκόμηλα της αυλής μας φέτος γιγάντωσαν, έσπασαν το περσινό τους
ρεκόρ και κάποια έχουν διάμετρο 2 μέτρα (μετρημένα). Στο χωράφι επίσης θέριεψαν
και τα ψαλίδια πήραν φωτιά στα χέρια των φίλων μας που ήρθαν να βοηθήσουν στην
συλλογή. Το φασκόμηλο που συλλέγεται αυτή την εποχή (ανθισμένα κλαδιά και φύλλα)
θα πάει όλο για απόσταξη και ήδη το ερχόμενο Σάββατο μας περιμένει το καζάνι του
αποστακτηρίου. Τα νέα φύλλα φασκόμηλου που θα βγουν μετά την συλλογή είναι αυτά
που θα συλλέξουμε από μέσα Ιουλίου και προορίζονται για ροφήματα. Τα θυμάρια μας
επίσης είναι σε πολύ παραγωγική χρονιά με το λεμονοθύμαρο να είναι και φέτος
πρώτο στην ανθοφορία. Τα φύλλα του μελισσόχορτου πρέπει να συλλέγονται πριν την
ανθοφορία. Κόβουμε τους βλαστούς του αυτή την εποχή και μαζεύουμε τα μεγάλα
φύλλα, αυτοί ξανααναπτύσσονται με νέα φύλλα που τα ξανακόβουμε και ουσιαστικά
δεν το αφήνουμε να ανθίσει. Το μελισσόχορτο βέβαια είναι πολύ δύσκολο στην
αποξήρανση, αφού «μαυρίζει» εύκολα. Χρειάζεται προσοχή ώστε να είναι απλωμένο,
να υπάρχει αερισμός στον χώρο ξήρανσης, ελάχιστη υγρασία και καθόλου έκθεση σε
ήλιο. Την ίδια ακριβώς ευαισθησία έχουν το χαμομήλι, τα φύλλα του δυόσμου, του
βασιλικού και της μέντας που επίσης αρχίσαμε να συλλέγουμε. Τις επόμενες μέρες θα
είναι ανθισμένο το τσάι μας και η πρώιμη ποικιλία sideritis raiseri (τσάι Παρνασσού),
ενώ ήδη μαζέψαμε τα πρώτα άνθη σπαθόχορτου. Το φυσικό ξηραντήριό μας ήδη
γέμισε και αρχίσαμε να το αδειάζουμε αποθηκεύοντας την προηγούμενη συγκομιδή
που αποξηράθηκε, όπως: ταραξάκο, φουμάρια, γάλλιο, πεντάνευρο, στελάρια,
τσουκνίδα, ρίζες αγριάδας, λάπατου, μολόχας. Παράλληλα με τις εργασίες συγκομιδής
και αποξήρανσης ασχολούμαστε και με το ξεχορτάριασμα των ανεπιθύμητων
αγριόχορτων-ζιζανίων. Οι βροχές του Μαρτίου είχαν ευνοήσει πολύ την ανάπτυξή τους
και τώρα μας ταλαιπωρούν, αλλά δεν γίνεται να μεγαλώνουν μόνο τα βότανα και τα
ζιζάνια να κοιμούνται. Η φυσική καλλιέργεια απαιτεί κόπο και ιδρώτα!

 

Φυτέψαμε Αμυγδαλιές

Το χωραφάκι μας με τις φουντουκιές είχε ένα κομμάτι ακαλλιέργητο. Αποφασίσαμε να βάλουμε αμυγδαλιές και περιμέναμε να στεγνώσει λίγο το χώμα από τις προηγούμενες βροχές.  Οι αλκυονίδες μέρες ήρθαν οπότε βρήκαμε την ευκαιρία και φυτέψαμε δύο ποικιλίες αμυγδαλιάς. Η μία είναι η ποικιλία Ferragnes, Γαλλικής προέλευσης, γνωστή ως Φυράνια στα Ελληνικά. Πολύ παραγωγικό και ημιορθόκλαδο δέντρο, με μεγάλο καρπό και την καλύτερη ποιότητα ψίχας (με ποσοστό ως 35%) σε μέγεθος και σχήμα. Ανθίζει όψιμα και είναι κατάλληλη για την περιοχή μας που οι θερμοκρασίες συχνά την άνοιξη πέφτουν σε χαμηλά επίπεδα.

Η γεύση του είναι γλυκιά, με κέλυφος ημίσκληρο, ελαφρά μυτερό και επίμηκες. Ωριμάζει από τα μέσα Σεπτεμβρίου, αλλά τους καρπούς του θα τους δούμε μετά από 3 τουλάχιστον χρόνια. Η Φυράνια χρειάζεται και επικονιαστή, ονόματι Ferraduel, που δεν είχε όμως το φυτώριο (θα μας προμηθεύσει σε λίγες μέρες). Η άλλη ποικιλία είναι η Texas από Αμέρικα και συγκεκριμένα από Καλιφόρνια. Την διαλέξαμε, αφού είναι πολύ ανθεκτική στις ασθένειες και με μεγάλο ποσοστό ψύχας (ως 45%). Μειονέκτημά της η πικρίζουσα γεύση των καρπών που συνοδεύονται όμως με ιδιαίτερο άρωμα (χρησιμοποιείται περισσότερο για λάδι και γενικά στην μεταποίηση). Είναι δέντρο ορθόκλαδης ανάπτυξης, επίσης πολύ παραγωγικό.. Συλλογή από τέλη Σεπτεμβρίου με καρπούς στρογγυλοπούς και μεσαίου μεγέθους. Οι Αμυγδαλιές αντέχουν στην ξηρασία και ήταν ένας από τους λόγους που επιλέξαμε να τις φυτέψουμε, αφού δεν έχουμε σκοπό να τις ποτίζουμε το καλοκαίρι, παρόλο που η περιοχή μας είναι πολύ πλούσια σε υπόγεια νερά. 
Στο φυτώριο βρήκαμε και μια μοναδική φουντουκιά που ήταν Ελληνική Παραδοσιακή ποικιλία. Είναι η ποικιλία με τα μικρά, νόστιμα και αρωματικά φουντουκάκια. Δεν την αφήσαμε στην μοναξιά της και την βάλαμε να κάνει παρέα στις περσινές φουντουκιές του χωραφιού μας (τούρκικης προέλευσης).

Δημόσια παρουσίαση και εγγραφή πρώτων μελών του συνεταιρισμού «Κουκούλι».

Το Σαββάτο 7 Μαρτίου 2015 στις 7:30μμ στην Αίθουσα Νερού του Δημαρχείου Θεσσαλονίκης θα γίνει η πρώτη δημόσια παρουσίαση του αστικού καταναλωτικού συνεταιρισμού "Το Κουκούλι".  Πρόκειται για συνεταιρισμό παραγωγών - καταναλωτών που στόχο έχει να λειτουργήσει πρατήριο - παντοπωλείο οικολογικών ποιοτικών προϊόντων στην πόλη της Θεσσαλονίκης. Είναι ένα εγχείρημα που θέλει να ξαναδημιουργήσει ειλικρινείς δεσμούς συνεργασίας μεταξύ παραγωγών και καταναλωτών, να στηρίξει και να ενθαρρύνει καλλιεργητικές πρακτικές και τρόπους παραγωγής προϊόντων μεταποίησης με χαμηλό οικολογικό αποτύπωμα, ώστε να απολαμβάνουν όλοι ποιοτικά, εγχώρια, υγιεινά προϊόντα. Ο Βοτανόκηπος στηρίζει το Κούκουλι και θα είναι από τα ιδρυτικά μέλη του συνεταιρισμού. Περισσότερα: http://tokoukouli.gr/

Φουντουκιές

Σε ένα μικρό χωραφάκι στο χωριό, πολύ κοντά στο χωράφι με τα βότανα, αποφασίσαμε να φυτέψουμε μερικές φουντουκιές για να τρώμε καθαρά και θρεπτικά φουντούκια εμείς και οι φίλοι μας. Γνωρίζουμε εκ των προτέρων ότι οι εδαφοκλιματολογικές συνθήκες της περιοχής είναι κατάλληλες γιατί και στο παρελθόν οι γεωργοί της περιοχής καλλιεργούσαν φουντουκιές ως πολυετή καλλιέργεια, όταν ήθελαν να εξαιρεθεί κάποιο από τα χωράφια τους από τον αναδασμό που σχεδιαζόταν στην περιοχή.

Το τριήμερο της Καθαρής Δευτέρας μας έδωσε την ευκαιρία να οργανώσουμε τη φύτευση και ο καιρός αποδείχτηκε ιδανικός. Ολόκληρο το Σάββατο ήταν ηλιόλουστος και μας επέτρεψε να φυτέψουμε χωρίς προβλήματα, ενώ τις υπόλοιπες ημέρες και για μια ολόκληρη εβδομάδα, ήταν βροχερός αλλά με υψηλές θερμοκρασίες, ότι έπρεπε δηλαδή για την προσαρμογή των δέντρων στο νέο τους περιβάλλον.

Καταρχήν προμηθευτήκαμε από φυτώριο της Νεοχωρούδας, 20 δέντρα σκεπασμένα (όχι γυμνόριζα) της επιλογής μας και την ίδια ημέρα το μεσημέρι τα φυτέψαμε στο χωράφι. Μετά από υπόδειξη του φυτωριούχου, τα δέντρα (θαμνοειδή) μπήκαν ανά δύο, σε λάκκους που ανοίχτηκαν σε απόσταση 3 μέτρων μεταξύ τους.

Παρακάτω κάποιο φωτογραφικό υλικό από τη φύτευση. Θα ακολουθήσει ενημέρωση για την εξέλιξη της καλλιέργειας.

Καλλιέργεια Σιδερίτη (Τσάι του Βουνού)

Ευρέως γνωστό ότι ο σιδερίτης (τσάι του βουνού) ευδοκιμεί σε περιοχές με αρκετό υψόμετρο. Το χωριό μας είναι πεδινό με πολύ χαμηλό υψόμετρο και λογικά δεν θα μπορούσαμε να καλλιεργήσουμε σιδερίτη. Τον περασμένο Μάιο φυτέψαμε πειραματικά μερικές ρίζες για να δούμε αν αντέχει στο θερμό καλοκαιρινό μικροκλίμα της περιοχής μας. Φροντίσαμε βέβαια να το ποτίζουμε ελαφρώς καθόλη την διάρκεια του καλοκαιριού με σταγονίδια. Το αποτέλεσμα είναι πολύ ενθαρρυντικό, αφού αναπτύχθηκε ταχέως και χαίρει άκρας υγείας. Αποφασίσαμε λοιπόν να κάνουμε μοσχεύματα σιδερίτη από αυτές τις αρχικές ρίζες και να επεκτείνουμε σιγά σιγά την καλλιέργειά του. Για τα μοσχεύματα χρησιμοποιήσαμε μείγμα τύρφης περλίτη (αναλογία ένα προς ένα) εμπλουτιζόμενο με λίγο κομπόστ από τα «απόβλητα» του μπαξέ μας. Επιπλέον κάναμε και ένα άλλο πειραματισμό. Φτιάξαμε τριών ειδών μοσχεύματα. Ένα με ορμόνη ριζοβολίας, ένα δεύτερο με διάλυμα μελιού και το τελευταίο  με σκέτα μοσχεύματα. Όλα είχαν 100% επιτυχία (ο σιδερίτης γενικά ριζοβολεί εύκολα). Αυτά όμως με το διάλυμα μελιού είχαν πιο γρήγορη ανάπτυξη και πιο πλούσιο ριζικό σύστημα. Ο φίλος μας ο Μιχάλης μας μετέφερε την πληροφορία για το μέλι και η αναλογία είναι η εξής: αραιώνεται 1 μέρος μελιού σε 3 μέρη ζεστού νερού. Όταν κρυώσει εμβαπτίζεται τα μοσχεύματα και τα φυτεύεται.

Τις επόμενες μέρες θα μεταφυτέψουμε τα «Σιδεράκια» στο χωραφάκι μας!

Συγκομιδή καλλιεργούμενων βοτάνων

Οι μήνες που προηγήθηκαν ήταν κυρίως αφιερωμένοι στη συγκομιδή και τη φυσική ξήρανση των βοτάνων καθώς και σε εργασίες μεταποίησης (απόσταξη, εκχύλιση σε ελαιόλαδο κλπ). Παρακάτω κάποιες φωτογραφίες από τη συγκομιδή των βοτάνων που καλλιεργούμε και δεν προλάβαμε να αναρτήσουμε το προηγούμενο διάστημα.

Φυσική καταπολέμηση εντόμου (σκαθάρι δενδρολίβανου - Chrysolina americana)

Την περασμένη άνοιξη, προς το τέλος Απριλίου, ένα δενδρολίβανο της αυλής, γέμισε από τα γνωστά σκαθάρια των αρωματικών φυτών (Chrysolina americana). Το συγκεκριμένο φυτό είναι αρκετών ετών και τα σκαθάρια είχαν πολλαπλασιαστεί και είχαν αρχίσει να καταβροχθίζουν όλα τα τρυφερά βλαστάρια του φυτού.

Αποφασίσαμε να δοκιμάσουμε ένα φυσικό τρόπο για να καταπολεμήσουμε το σκαθάρι και να ενισχύσουμε το φυτό και γι αυτό φτιάξαμε 2-3 λίτρα τσαγάκι με αψιθιά, τσουκνίδα και απήγανο και να εφαρμόσουμε δύο ψεκάσματα κατά τη διάρκεια ενός Σ/Κ.

Τα αποτελέσματα ήταν πολύ θετικά αφού το σκαθάρι δεν μεταφέρθηκε σε διπλανά φυτά (δενδρολίβανα, λεβάντες, φασκόμηλα, θυμάρια) που υπάρχουν στην αυλή και εξαφανίστηκε και από το πρώτο φυτό. Δυστυχώς δε μπορούμε να γνωρίζουμε ποια ήταν η επίδραση των άλλων παραγόντων (κλιματικοί παράγοντες, φυσικοί εχθροί κλπ) στην εξάλειψη του σκαθαριού αλλά σίγουρα ο ψεκασμός βοήθησε την ανάκαμψη του φυτού. Στην τελευταία φωτογραφία φαίνεται το αρχικό φυτό αλλά απαλλαγμένο από το σκαθάρι.

Νεότερα από το χωράφι με τις αρόνιες

Οι αρόνιες που μεταφυτεύσαμε τον περασμένο χειμώνα (Γενάρη) ξεχειμώνιασαν χωρίς προβλήματα και οι μεγαλύτερες από αυτές δεν έκρυψαν τη χαρά τους για την άνοιξη που κατέφτασε. Οι φωτογραφίες είναι από τον περασμένο Μάη, ενώ τον Σεπτέμβρη  γευτήκαμε και τους πρώτους καρπούς.

Οι καλοκαιρινές συνθήκες αποδείχτηκαν πιο αντίξοες καθώς τα 2-3 ποτίσματα που καταφέραμε να κάνουμε, αποδείχτηκε πως δεν ήταν αρκετά και έτσι είχαμε μερικές απώλειες (χάσαμε 3-4 από τα νεαρότερα φυτά.